یرواند آبراهامیان
زندگینامه
یرواند آبراهامیان در سال ۱۳۲۹ به بریتانیا مهاجرت نمود[۱] و به سال ۱۳۴۲ درجهٔ کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد. آبراهامیان پس از مهاجرت به آمریکا موفق به گرفتن دکترای خود، در سال ۱۳۴۸ از دانشگاه کلمبیا شد.[۱][۲]
وی در دانشگاههای پرینستون و آکسفورد به تدریس «تاریخ ایران» پرداخت[۱] و هماکنون در کالج باروک دانشگاه شهر نیویورک (CUNY) به تدریس تاریخ جهان و خاورمیانه مشغول است.[۲] آبراهامیان در مقوله «تاریخ ایران معاصر»، از برجستهترین تاریخنگاران محسوب میشود.[۳] فرد هالیدی دانشپژوه ایرلندی، او را در زمینه نگارش تاریخ احزاب سیاسی ایران، برترین محقق دنیا میداند.[۴]
آثار
از شاخصترین آثار او میتوان به این کتابها اشاره کرد: «ایران بین دو انقلاب» چاپ انتشارات دانشگاه پرینستون در سال ۱۹۸۲ در آمریکا؛ «اسلام رادیکال: مجاهدین ایرانی» که سیر تاریخچه و شکلگیری سازمان مجاهدین خلق را بررسی مینماید و به سال ۱۹۸۹ توسط انتشارات دانشگاه ییل منتشر شده است؛ «خمینیسم: نوشتارهایی دربارهٔ جمهوری اسلامی» چاپ ۱۹۹۳ در انتشارات دانشگاه کالیفرنیا، «اعترافات شکنجه شدگان» چاپ ۱۹۹۹ در دانشگاه کالیفرنیا که تحقیقی دربارهٔ شکنجه، ابراز ندامتها و اعترافات علنی در تاریخ ایران معاصر (در دوران حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی) بر اساس خاطرات زندانیان، گزارش سازمانهای حقوق بشری و گزارش قربانیان میباشد و «تاریخ ایران مدرن» چاپ ۲۰۰۸ در انتشارات دانشگاه کمبریج.[۵] وی همچنین به همراه نوام چامسکی از جمله نویسندگان کتاب «هدف قرار دادن ایران» است.
چهار کتاب از این نویسنده به فارسی ترجمه شدهاست: «ایران بین دو انقلاب» که دو ترجمه از آن موجود است؛ (ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحی، چاپ «نشر نی»، دیگری ترجمه کاظم فیروزمند و محسن مدیرشانهچی و حسن شمسآوری چاپ «نشر مرکز») این کتاب در دانشگاههای ایران منبع درسی برای دانشجویان رشتههای تاریخ و علوم سیاسی است. کتاب «اعترافات شکنجه شدگان» با ترجمه رضا شریفها در «نشر باران» سوئد به چاپ رسیدهاست، کتاب «تاریخ ایران مدرن» نیز توسط محمدابراهیم فتاحی به فارسی برگردانده شدهاست.[۶] او در سال ۲۰۱۳ میلادی کتابی دربارهٔ کودتای ۲۸ مرداد به نام کودتا:۲۸مرداد. سازمان سیا و ریشههای روابط ایران و آمریکا در عصر مدرن به رشته تحریر درآورده است و «مردم در سیاست ایران» که بهرنگ رجبی آن را به فارسی برگردانده و نشر چشمه آن را منتشر کرده است. این کتاب شامل ۵ پژوهش موردی از نویسنده است با عناوین «نقش جمعیتهای مردمی در انقلاب مشروطه ایران»، «نقش جمعیتهای مردمی در سیاست ایران ۱۳۳۲–۱۲۸۵»، «نقش جمعیتهای مردمی در انقلاب ایران»، «کمونیسم و مسئله اشتراک در ایران»، «شکلگیری پرولتاریا در ایران مدرن ۱۳۳۲–۱۳۲۰»
آبراهامیان همچنین مقالات زیادی دربارهٔ تاریخ معاصر ایران نوشتهاست. یکی از مقالات وی با نام «پارانوید در سیاست ایران» در مجموعهای بانام «جستارهایی دربارهٔ تئوری توطئه در ایران» (که مجموعه سه مقاله بلند از آبراهامیان، احمد اشرف و محمدعلی همایون کاتوزیان است) به فارسی ترجمه و چاپ شدهاست: همچنین «مقالاتی در جامعهشناسی سیاسی ایران» توسط «سهیلا ترابی فارسانی» به فارسی برگردانده شدهاست.[۵]
منبع:ویکی پدیا